لاهيجانى ، عالم مثالى را به شدت مورد مؤاخذه قرار داده و در انكار آن پافشارى نموده است ، چون اشكالات او و ايرادات مير داماد از يك قرار است و نقل كلمات او فوائدى در بر دارد ، بهتر آن است كه آنچه را كه اين حكيم دانشمند در كتاب گوهر مراد در اين باب افادت فرموده‌اند نقل و به تزييف آن بپردازيم و بعد به نقل مرام ملا صدرا بپردازيم و سپس خلاصهء آنچه را كه از افكار قائلان و معتقدان به عالم مثال به دست آورده‌ايم به ذوق و سليقهء خود تحرير و تقرير نماييم تا مطالب رساله « نوريه مثاليه » مبرهن و نيز مبهمات آن معلوم و معين گردد . ملا عبد الرزاق جهت آن كه از بلايا و محنى كه به سر استاد عظيم الشأن او آمد مصون باشد ، در ابراز عقايد خود راه تقيه را پيش گرفت و ( از بهر دل عامى چند منع حكمت نمود ) اين معنا از خلال آثار او به دست مىآيد . خدا مىداند چه مصايبى از اين ناحيه متوجه حال برخى از اكابر علما شده است . بعضىها از براى تقرب به جهال و عوام ، برخى از اشخاص متقى و زاهد واقعى را به دربدرى و بىخانمانى مبتلا نمودند . تكفير مردانى كه عمل مكروه از آنها سر نمىزد و همهء اعمال آنان با واجب و مستحب منطبق بود ، زياد اتفاق افتاده است از جمله همين ملا صدرا كه از متقىترين علماى اسلامى بشمار مىرود و هفت سفر پياده به مكه رفته است . و خيلى قبل از او تكفير سر سلسلهء اهل ايمان امير مؤمنان از طرف خوارج نهروان - خذلهم اللّه - و بالأخره كشتار دسته جمعى آنان به دست آن حضرت و تطهير زمين از لوث وجود اين جماعت اتفاق افتاده است . جمعى بوده‌اند كه عقل را محكوم و آن را به غل و زنجير كشيدند و به جاى متابعت از اهل عصمت و طهارت از اوهام و ظنون تبعيت نمودند و عمل آنها چه مصايبى را به بار آورد و جهت تعمير دنياى خود همه چيز را زير پا گذاشتند كه : « ما مصيبت كش عشرت آن رندانيم » . حكيم لاهيجى در گوهر مراد گفته است : « بدان كه جماعتى از حكماى اسلام ، سيّما شيخ شهاب الدين سهروردى ،